Logo biuletynu informacji publicznej

Co to jest planowanie przestrzenne

2017-08-31

Planowanie przestrzenne to regulowanie przez organy władzy publicznej zasad wykorzystania przestrzeni oraz gospodarowania nią. Służy ono gospodarowaniu przestrzenią w sposób godzący interesy publiczne z prywatnymi oraz zapewniający wykorzystanie jej w racjonalny sposób.

Instrumentami planowania przestrzennego są:

  1. na poziomie gminnym - studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jago braku decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, miejscowy plan rewitalizacji oraz uchwała reklamowa;
  2. na poziomie wojewódzkim - plan zagospodarowania przestrzennego województwa
  3. na poziomie krajowym - Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju.

Dokumenty planistyczne w gminie

Do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy. To gmina decyduje o wyglądzie przestrzeni uchwalając studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego gminy, a w przypadku nieuchwalenia tych planów – wydając decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Dokumenty kreujące politykę przestrzenną gminy:

  • studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (studium),
  • miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP),
  • miejscowy plan rewitalizacji (MPR),
  • uchwała reklamowa,
  • decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzja WZZT).

Wymienione dokumenty planistyczne, oprócz decyzji WZZT, przyjmowane są przez radę gminy w drodze uchwały, która podlega przepisom ustawy o samorządzie gminnym. Decyzja WZZT jest decyzją administracyjną podlegającą przepisom ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Gmina nie sporządza planów dla:

  • morskich wód wewnętrznych,
  • morza terytorialnego,
  • wyłącznej strefy ekonomicznej,
  • terenów zamkniętych.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy

Określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Studium nie jest aktem prawa miejscowego. Procedura przyjmowania.

Rada gminy określa w studium, m.in.:

  • kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów (przy uwzględnieniu bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę oraz wyniku audytu krajobrazowego),
  • kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę oraz tereny wyłączone spod zabudowy (przy uwzględnieniu bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę),
  • obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu, w tym krajobrazu kulturowego i uzdrowisk,
  • obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
  • kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej,
  • obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym,
  • obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa i ustaleniami programów zawierających zadania rządowe służące realizacji inwestycji celu publicznego znaczeniu krajowym, sporządzanych przez ministrów i centralne organy administracji rządowej,
  • obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a także obszary przestrzeni publicznej,
  • obszary, dla których gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne,
  • kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej,
  • obszary szczególnego zagrożenia powodzią oraz obszary osuwania się mas ziemnych,
  • obiekty lub obszary, dla których wyznacza się w złożu kopaliny filar ochronny,
  • obszary pomników zagłady i ich stref ochronnych oraz obowiązujące na nich ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady,
  • obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji,
  • obszary zdegradowane,
  • granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych,
  • obszary funkcjonalne o znaczeniu lokalnym, w zależności od uwarunkowań i potrzeb zagospodarowania występujących w gminie.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Zawiera ustalenia o przeznaczeniu terenów oraz sposobie ich zagospodarowania i zabudowy.

MPZP jest aktem prawa miejscowego. Procedura przyjmowania.

Rada gminy określa w MPZP:

  • przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania,
  • zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
  • zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu,
  • zasady kształtowania krajobrazu,
  • zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej,
  • wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych,
  • zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów,
  • granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów, terenów górniczych, a także obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, obszarów osuwania się mas ziemnych, krajobrazów priorytetowych określonych w audycie krajobrazowym oraz w planach zagospodarowania przestrzennego województwa,
  • szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym,
  • szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy,
  • zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej,
  • sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów,
  • stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę planistyczną.

Ponadto, w zależności od potrzeb, w MPZP rada gminy może określić także:

  • granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości,
  • granice obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej,
  • granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji,
  • granice terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko,
  • granice terenów pod budowę obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2,
  • granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym,
  • granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi krajowej, wojewódzkiej lub powiatowej, linii kolejowej o znaczeniu państwowym, lotniska użytku publicznego, inwestycji w zakresie terminalu,
  • granice terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych,
  • granice pomników zagłady oraz ich stref ochronnych, a także ograniczenia dotyczące prowadzenia na ich terenie działalności gospodarczej, określone w ustawie z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady,
  • granice terenów zamkniętych i granice stref ochronnych terenów zamkniętych,
  • sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów,
  • minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych.

Miejscowy plan rewitalizacji

To rodzaj planu miejscowego, który może być uchwalony tylko na obszarze rewitalizacji. Więcej informacji na temat MPR.

Uchwała reklamowa

To rodzaj dokumentu planistycznego uchwalany dla całego obszaru gminy, z wyłączeniem terenów zamkniętych ustalonych przez organy inne niż minister właściwy do spraw transportu. W uchwale można przewidywać różne regulacje dla różnych obszarów gminy określając jednoznacznie granice tych obszarów.

Uchwała reklamowa jest aktem prawa miejscowego. Procedura przyjmowania.

Rada gminy może w formie uchwały reklamowej ustalić:

  • zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń,
  • gabaryty obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń,
  • standardy jakościowe obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń,
  • rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane obiekty małej architektury, tablice reklamowe i urządzenia reklamowe oraz ogrodzenia,
  • zasady i warunki sytuowania szyldów, ich gabaryty oraz liczbę, jaka może być umieszczona na danej nieruchomości przez podmiot prowadzący na niej działalność,
  • zakaz sytuowania ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z wyłączeniem szyldów.

Określone w uchwale reklamowej zasady nie mają zastosowania do upowszechniania informacji wyłącznie:

  • mających na celu trwałe upamiętnienie osoby, instytucji lub wydarzenia,
  • charakterze religijnym, związanym z działalnością kościołów lub innych związków wyznaniowych, jeżeli tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe sytuowane są w granicach terenów użytkowanych jako miejsca kultu i działalności religijnej oraz cmentarzy.

Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

To decyzja administracyjna, za pomocą której gmina określa sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku MPZP. Rodzaje decyzji WZZT:

  • decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego wydawana w celu ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, np. drogi, szpitale
  • decyzja o warunkach zabudowy wydawana w celu ustalenia sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy dla pozostałych inwestycji, np. budowa domu jednorodzinnego.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa

Planowaniu przestrzennemu na poziomie województwa służy plan zagospodarowania przestrzennego województwa (PZPW), który sporządzany jest dla obszaru znajdującego się w administracyjnych granicach tego województwa. Procedura przyjmowania.

W PZPW określa się:

  • podstawowe elementy sieci osadniczej województwa i ich powiązań komunikacyjnych oraz infrastrukturalnych, w tym kierunki powiązań transgranicznych;
  • system obszarów chronionych, w tym obszary ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, ochrony uzdrowisk oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
  • rozmieszczenie inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, które zostały ustalone w dokumentach przyjętych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Radę Ministrów, właściwego ministra lub sejmik województwa, zgodnie z ich właściwością;
  • granice i zasady zagospodarowania obszarów funkcjonalnych o znaczeniu ponadregionalnym oraz, w zależności od potrzeb, granice i zasady zagospodarowania obszarów funkcjonalnych o znaczeniu regionalnym;
  • obszary szczególnego zagrożenia powodzią;
  • granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych;
  • obszary występowania udokumentowanych złóż kopalin i udokumentowanych kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla.

Podejmując uchwałę w sprawie przyjęcia PZPW, uwzględnia się:

  • ustalenia strategii rozwoju województwa oraz rekomendacje i wnioski zawarte w audycie krajobrazowym,
  • ustalenia koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju oraz programów służących realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu krajowym, uchwalanych w zakresie swojej właściwości rzeczowej przez ministrów oraz centralne organy administracji rządowej.

Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju

Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju (KPZK) jest dokumentem planistycznym szczebla krajowego.

W KPZK określa się uwarunkowania, cele i kierunki zrównoważonego rozwoju kraju oraz działania niezbędne do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju, w tym:

  • podstawowe elementy krajowej sieci osadniczej;
  • wymagania z zakresu ochrony środowiska i zabytków, z uwzględnieniem obszarów podlegających ochronie;
  • rozmieszczenie infrastruktury społecznej o znaczeniu międzynarodowym i krajowym;
  • rozmieszczenie obiektów infrastruktury technicznej i transportowej, strategicznych zasobów wodnych i obiektów gospodarki wodnej o znaczeniu międzynarodowym i krajowym;
  • obszary funkcjonalne w ramach typów określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Analizy stanu i uwarunkowań prac planistycznych w gminach

Raz do roku, na zlecenie ministra odpowiedzialnego za gospodarkę przestrzenną, Główny Urząd Statystyczny przeprowadza badanie statystyczne „Lokalne planowanie i zagospodarowanie przestrzenne”. Badanie przeprowadzane jest od 2005 r. (zebrane dane dotyczyły stanu na 31 grudnia 2004 r.) w ramach programu badań statystycznych statystyki publicznej.

Dane uzyskiwane podczas badania służą przeprowadzaniu corocznej analizy stanu i uwarunkowań prac planistycznych w gminach. Pozwala ona na śledzenie zmian zachodzących na obszarach o różnej specyfice i intensywności zagospodarowania przestrzennego oraz procesów inwestycyjnych.

Ikona RSSIkonka serwisu TwitterIkonka serwisu Facebook

Link do informacji o Krajowym Zasobie Nieruchomości